مسجد بی‌ بی خانم سمرقند

مسجد بی بی خانم سمرقند

مسجد بی بی خانم بنایی از دوره تیموری در شرق میدان ریگستان در شهر سمرقند میباشد که از طریق بازاری سرپوشیده به این میدان متصل شده است. این بنا که امروز فقط قسمت هایی از آن باقی مانده است، در کتاب های متقدم، مسجد جامع و مسجد جمعه و در برخی آثار دیگر از آن به عنوان مسجد جامع امیرتیمور گورکان نامیده شده است. در جلوی این مسجد بازار سمرقند قرار دارد که با گذشت سده‌های زیاد دگرگونی چندانی نیافته است.
احداث آن در چهارم رمضان سال ۸۰۱  هجری قمری به فرمان تیمور آغاز شد که گویا تقلیدی از مسجد بزرگی در هندوستان بود. همچنین گفته اند که تیمور این مسجد را، که به مسجد سَرای مُلْک خانم، بی بی خانم و بی بی شانیم نیز مشهور میباشد، برای نخستین همسر او (سَرای مُلْک خانم، دختر قزان (قازان، قران) سلطان) ساخته است. 
او که پس از فتح سمرقند به همسری تیمور درآمد، نزد همسر خود قدرت و منزلتی خاص داشت.

احتمال مي دهند مسجد بي بي خانم بزگترين مسجد آسياي مركزي باشد زیرا دیوار خارجی این بنا 167 متر طول و 109 متر عرض و بلندترین نقطه آن (نوک گنبد) 40 متر بلندی و ورودی آ ن هم 35 متر بلندی را داراست.به دلیل اینکه سرعت ساخت این مسجد بسیار بالا بود، بنای آن استحکام کافی را نداشت و به تدریج در سالها و سده های بعد دچار آسیب های بسیاری شد. در پی زلزله ای که در سال ۱۲۷۶ خورشیدی رخ داد، بخش زیادی از این بنا فرو ریخت. در سال ۱۳۵۳ این مسجد بازسازی شد. 

نقشه گوگل