باغ قلهک تهران

باغ قلهک تهران

یکی دیگر از هزاران بنای تاریخی و طبیعی در تهران ، باغ قلهک میباشد که با وسعت 20 هکتار و قدمت 170 سال ، روزگاری از سوی محمد شاه قاجار به دولت انگلستان اجاره داده شد. این باغ از قدیم به عنوان اقامتگاه تابستانی سفارت انگلستان در نظر گرفته شد؛ اقامتگاهی که بعدها شاهد برگزاری محفل ها و جلسات بسیاری شد تا تأثیر فراوانی بر تاریخ سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ایران داشته باشد. شاید آن زمان که «سرجان کمپبل» به عنوان وزیرمختار انگلستان در تهران حضور داشت، فکر نمی کرد که باغ اجاره ای روزگاری محل مناقشه شود. محمد شاه این باغ را به بهای ماهانه 30 تومان یا 15 لیره انگلیس به دولت انگلیس اجاره داد و این امر موجب شد تا بعد ها انگلیسی ها خیال کنند تمام قریه«قلهک» متعلق به آنهاست. انگلیسی ها با فراموشی مرحمت شاهانه، پا از حد خود فراتر گذاشتند و به ایجاد هرگونه دخل و تصرف در این محل روی آوردند. در این ایام، با استفاده از شرایط خاص آن دوران و نا آرامی های ملی، دست درازی انگلیسی ها به حدی رسید که عملا حاکمیت خود را بر سراسر قریه «قلهک» گسترش دادند و خود را حاکم بلامنازع «قلهک» برشمردند. این خیال آنها حتی موجب شد برای این قریه کدخدا نیز انتخاب کنند. این اقامتگاه تابستانی سفارت انگلستان ، با عمارت های زیبا و امکانات ورزشی و فرهنگی که در تمام سال های گذشته ساخته شده اند، به صورت یک باشگاه محلی برای انگلیسی ها در آمده است.آنها ابتدا برای تجلیل از کشته شدگان خود، گورستانی را در گوشه ای از این باغ بنا نهادند. سپس از محل قنات های موجود در این باغ برکه ای ساختند و استخری تفریحی نیز بعدها به مجموعه آبی این باغ اضافه شد. علاوه بر ساختمان مسکونی این باغ، امارت مجزای دیگری نیز در این باغ وجود دارد که «انجمن ایران شناسی بریتانیا» نام دارد. همچنین مدارسی بین المللی در ضلع شمالی این باغ است که به مدارس آلمانی ها و فرانسوی ها اختصاص یافته و در آن تبعه این کشورها در ایران به زبان مادری خود تحصیل می کنند. در قسمت جنوبی این باغ و ضلع شمالی خیابان شهید کلاهدوز (دولت)، گورستان باغ «قلهک» با دری چوبی و قدیمی و وسعتی چند هزار متری قرار گرفته است. این گورستان، شاید یکی از زیباترین بناهایی باشد که هر زمان، تازگی و طراوتی مغایر با ذهنیت شکل گرفته پیرامون معنای «گورستان» دارد. نزدیک به سه هزار متر زمین چمن کاری شده که با درختان و گل های رنگارنگش، عموماً جولانگاه پرندگانی است که از چند متر آن طرف تر، از گرما و هیاهو به این سبزه زار تاریخی پناه می آورند.در بین گورستان به ترتیب و نظمی خاص، زمین چمن کاری و صلیبی قدکشیده و بیش از پانصد سنگ قبر به چشم می خورد.  این باغ در خیابان شریعتی، حد فاصل خیابان دولت و پل صدر ديوار آجري قرمز رنگي است که در ميان مردم با نام «باغ قلهک» شناخته مي‌شود. باغ موزه قلهک تهران تاریخ 1مهر 1382 با شمارهٔ ثبت 10405 به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

مطالب بیشتر