خانه پهلوان رزاز

خانه پهلوان رزاز

خانه پهلوان رزاز متعلق به یکی از پهلوانان معروف تهران است . او در سال ۱۲۵۷ به دنیا آمد و در سال ۱۳۲۰ فوت کرد و باستانی کار و پهلوان اول‌های تهران در دوره قاجار و پهلوی بود.

سال‌های دور صدای ضرب زورخانه در گذر میرز محمود عودلاجان می‌پیچیده اما پشت دیواری که از آن صدای ضرب و زنگ و کباده می‌آمده، زورخانه‌ای در کار نبوده است. خانه‌ای نبش گذر میرز محمود در چند قدمی حسینیه سادات اخوی به گفته برخی از اهالی خانه پهلوان سید حسن شجاعت یا همان حسن رزاز معروف بوده است. خانه‌ای با پیشینه قاجاری که می‌گویند زمانی زورخانه اختصاصی پهلوان رزاز هم در گوشه‌ای از آن بوده است. همه این‌ تاریخ اما سال‌ها زیر خاک و آوار پنهان شده بود .

وارد خانه که می‌شوید اِلمان‌هایی از زورخانه هچون زنگ و کباده می‌بینید  و بعد که وارد حیاط می‌شوید انگار قدم به گذشته گذاشته‌اید، خانه‌ای با معماری قاجار و پنجره‌های رنگی و حوض آبی رنگی در وسط حیاط که جلوه خانه را بیشتر کرده است.مالک جدید در دهه 30  بال غربی ساختمان را تخریب و آن را با معماری روز دوره پهلوی بازسازی می‌کند، این ساختمان از ساختمان‌های اعیانی محله میزار محمود وزیری بوده ،خزینه داشته و ظاهرا پهلوان برای خودش زورخانه خصوصی هم داشته است. این خانه از خانه‌های اعیانی و کامل محله میرزا محمود وزیر بوده و دارای شاه‌نشین، حوض‌خانه، مطبخ، اتاق‌های زاویه، خزینه و حتی بادگیر هم بوده است. تاریخ دقیق ساخت آین بنا مشخص نیست و در سال ۱۲۷۰ به تملک خانواده شجاعت در ‌آمده و در سال ۱۳۲۷ به حاج حسن مردان قمی واگذار شده است.

پهلوان شجاعت در بین پهلوانان و باستانی کاران ایران فرد خوش‌نامی بوده، به همین دلیل در مرمت آن از تزئیناتی که به خانه افزوده، از نمادها و نقاشی‌های پهلوانی بهره برده است.

محله عودلاجان مهمترین بافت تاریخی شهر تهران را دارد. بافتی که سال‌ها به دلیل بی‌کفایتی در راس شهرداری تهران، لودرها روی آن ویراژ داده‌اند و بخشی از مهم‌ترین خانه‌های تاریخی‌اش را به بهانه‌های واهی به مسلخ تخریب و مسطح‌سازی بردند تا به خیال خودشان بافت اجتماعی منطقه را از آسیب پاک کنند اما نتیجه کارشان بلاتکلیفی بیش از ۸ هکتار زمین شد که زمانی زیباترین خانه‌های تاریخی تهران بودند.

این محله این روزها از سه طرف تحت تهاجم بازار تهران قرار گرفته و حتی اماکن عمومی آن مثل مدرسه را نیز به کارگاه و انبار تبدیل کرده‌اند .این خانه به اندازه ۴۴ نفر ظرفیت دارد و اتاق‌ها دوازده، هشت، چهار و سه‌نفره است. خاندان شجاعت در سال 1270 این خانه را خریداری می‌کنند و تا سال 1327 در آن سکونت می‌کنند و پس از آن خانه را به فرد دیگری می‌فروشند.

این خانه خانه از اول ژانویه به عنوان هاستل تغییر کاربری داده و آماده پذیرای از گردشگران خارجی است.

 

مطالب بیشتر