رصدخانه مراغه

رصدخانه مراغه

رصدخانه مراغه یکی از جاذبه‌های شهر مراغه است که در دوره هلاکوخان ساخته شده است. این رصدخانه روی تپه‌های مراغه و نزدیک روستای طالب خان و حاجی کرد قرار دارد و در سال ۶۵۷ هجری معمار معروف آن عصر، برابر با شب تولد حضرت زینب (س) به دستور خواجه بزرگ طوسی «فخرالدين ابوالسعادات احمد بن عثمان مراغی» ساختمان وسيع و با شكوه رصدخانه را با نقشه استاد شروع کرده است. خواجه نصيرالدين طوسی، يكی از علمای خردمند است که بنيانگذار رصد خانه مراغه بوده است. رصدخانه مراغه فقط مخصوص رصد ستارگان نبود و یک سازمان علمی گسترده بود که در آن بیش‌تر شاخه‌های دانش تدریس می‌شده است و مشهورترین دانشمندان آن عصر، از جمله قطب‌ الدین شیرازی، کاشف علت اصلی تشکیل رنگین کمان (قوس‌قزح)، در آن‌جا جمع شده بودند.

 محلی كه برای رصدخانه انتخاب شده بود، تپه‌ای است كه در شمال غربی شهر مراغه واقع شده و اينک به نام رصدخانه مراغه معروف است. این رصدخانه جایی است که برای مشاهده، بررسی و اندازه‌گیری پدیده‌های آسمانی درست شده است. 

از رصدخانه اصلی تنها پایه‌ بخش‌های مختلف و سدس سنگی ( یکی از وسایل ستاره شناسی) آن باقی مانده است.در گذشته رصدخانه‌ها اساسا شامل سُدس و برخی ابزارهای دیگر ستاره‌شناسی بوده است. رصدخانه‌های امروزی معمولا تلسکوپ‌های بزرگ نوری یا رادیویی دارند که در اتاق‌های گردنده نصب شده‌اند.

هولاکو برای نگهداری این سازمان پژوهشی موقوفه‌های ویژه‌ای درنظر گرفت. کتابخانه‌ای شامل ۴۰۰ هزار جلد کتاب و ابزارهای اخترشناسی، از جمله ذات‌الربع دیواری به شعاع ۴۳۰ سانتی‌متر، حلقه‌دار (ذات‌الحلق)، حلقهٔ انقلابی، حلقهٔ اعتدالی و حلقهٔ سموت نیز فراهم شدند. در همین‌جا بود که زیج ایلخانی به‌سال ۶۷۰ هجری (۱۲۷۶ میلادی) فراهم شد.

 

مطالب بیشتر