ساباط هاي يزد

یزد اولین شهر خشتی و دومین شهر تاریخی جهان بعد از شهر ونیز ایتالیا است. این شهر به «دارالعباده» ، «شهر بادگیرها» و «شهر دوچرخه‌ها» معروف است. بارزترین خصوصیت شهر یزد را می‌توان وجود محله‌های قدیمی و سنتی با کوچه پس کوچه‌های خشت و گلی در هم تنیده، بازارها، مساجد، حمام و خانه‌های آن دانست. از خصوصیات بارز محله های قدیمی در استان یزد، ساباط ، کوچه ها و گذرگاههای سرپوشیده ی آن است. یکی‌ از ویژگی‌های‌ بارز محله‌های‌ قدیمی‌ یزد و اکثر شهرهای‌ کویری‌ ایران‌ ، کوچه‌ها و گذرهای‌ سرپوشیده‌ است‌ که‌ به‌ آنها “ساباط‌ ” گفته‌ می‌شود.
ساباط به معنای راهرو ، دالان و سقفی است که بر روی کوچه‌ها و معابر ساخته می‌شود. ‌ساباط وسیله ای حفاظتی در تقابل با وزش بادهای موسمی نیز هست. معمولا پشت بام ساباط‌ها مورد استفاده واحدهای همجوار قرار می‌گیرد که برخی از آنها به صورت اتاقی مشرف به کوچه جلوه‌گر می شود. نمونه ای از این دست، در شرق مسجد جامع یزد قرار دارد. در برخی‌ از کوچه‌های‌ بن‌ بست‌ که‌ ساباط‌ دارند، به‌ منظور افزایش‌ امنیت‌ ساکنان کوچه موثر بوده در قسمت‌ ورودی‌، دری‌ محکم‌ موسوم‌ به‌ دربند کار گذاشته‌ می‌شده‌ است.‌ هدف‌ از طراحی‌ و اجرای‌ ساباط‌ ها این‌ بوده‌ است‌ که‌ انسان‌ را ازگرما و از تابش‌ تند خورشید و بادهای‌ گرم‌ موسمی‌ در امان‌ نگاه‌ دارد. نحوه استقرار ساباط ها به گونه ای است که آدمی، در مسیر خود، در یک توالی مناسب در فضای سایه‌دار قرار می گیرد. در خیلی از ساباط‌ ها، ورودی چند خانه یکی است. این یگانگی از نظر افزایش حس همسایگی و همبستگی محله ای حائز اهمیت است ساباط‌ها (سابات) از ویژگی‌های معماری زیست بوم‌های گرمسیر و کویری هستند. یکی از کارکردهای سابات پدید آوردن سایه و جایگاهی خنک برای رهگذران است. این سازه به سبب نیمه پوشیده بودن در تابستان به پدید آمدن کوران هوا می‌انجامد که هوای درون ساباط را از بیرون آن خنکتر می کند. 

نقشه گوگل