عمارت ارباب هرمز تهران

عمارت ارباب هرمز تهران

تهران نیز مانند بقیه مناطق و شهرهای ایران دارای مکانها ی تفریحی وجاهای دیدنی بسیار زیبا و جالب است. برای علاقمندان به پایتخت گردی در روزهای گرم تابستان، فرصت خوبی فراهم است تا از دیدنی ترین مقصدهای گردشگری کلانشهر تهران بازدید کرده و با نقاط کمتر شناخته شده آن برای اهالی مرکز، آشنا شوند. یکی از مهم ترین مکان های توریستی تهران که برای همه قشرهای سنی و سلایق مختلف، دیدنی های بسیار و جاذبه های فراوان دارد عمارتهایی است که در تهران قرار دارند و جز آثار تاریخی به شمار میروند. یکی از این جاذبه های تاریخی در شهر تهران ، عمارت ارباب هرمز نام دارد که بنایی است به جای مانده از دوران قاجار در شرق تهران. بسیاری بناهای تاریخی به جای مانده از حکومت دوره قاجار در تهران در مرکز و شمال تهران قرار دارند اما  اما این بنا از معدود بناهایی است که در منطقه تهرانپارس قرار دارد. هرمز آرش یا ارباب هرمز (درگذشته 8 شهریور 1351) یکی از واقفان مشهور زرتشتی و سازندهً محلهٔ تهرانپارس در شهر تهران است. ساختن و وقف چندین مدرسه، مسجد، بیمارستان و اهدای چندین هکتار زمین به سازمان هلال احمر از جمله کارهای اوست. ارباب هرمز، متولد روستای خیر آباد در شهر یزد است، پدرش تیرانداز نام داشت. در نوجوانی به هندوستان سفر کرد و فعالیت کاری خود را از آنجا آغاز نمود. او با پری آگاهی ازدواج کرد و آنها صاحب 5 فرزند شدند. پسرش روئین‌تن در جوانی بر اثر سانحه تصادف فوت کرد و ارباب هرمز به نامگاه او در سال 1350 بیمارستانی به نام بیمارستان بانوان روئین آرش ساخت و آنرا وقف نمود. عمارت مجیدآباد یا ارباب هرمز، بنایی متعلق به اواخر دورۀ قاجار بوده که در قریه‌ای به همین نام قرار داشته است. بنا بر اسناد، زمین‌های این منطقه ابتدا در تصرف عین‌الدوله، صدراعظم دربار قاجار، بود. نخستین مالک این اراضی که به‌روشنی در اسناد تاریخی از او نام برده شده، حاج محمدخان ابری (بسطامی) معروف با حاجب‌الدوله است. پس از وی اراضی، به فرزندش محمدحسین‌خان مشیر خلوت رسید و در زمان مظفرالدین‌شاه این اراضی در تصرف میرزا نصرالله ناصرالسلطنه بود. بعد از استیلای مشروطه‌خواهان بر تهران، مالکیت اراضی به لطفعلی امیر مفخم فرزند امام‌قلی‌خان بختیاری منتقل شد و پس از او به فرزندش ابواقاسم خان بختیار رسید. عمارت فعلی معروف به ارباب هرمز با مساحت تقریبی 900 مترمربع، به سبک ترکیبی از معماری سنتی با معماری غربی، در دو طبقه به‌همراه زیرزمینی کوچک در ابتدا در باغی به‌وسعت یک میلیون مترمربع بنا شده بود و در حال حاضر 42 هزار مترمربع از آن باقی مانده است. فرم بنای موجود با شکل اولیۀ آن بسیار متفاوت است و این بنا حداقل در چهار مرحله دچار تغییرات اساسی شده است. بنای اولیه منطبق با الگوی کوشک‌های ایرانی و با ابعادی کوچک‌تر بوده است که در مرحلۀ بعد، به شکل یک کوشک تابستانی با فضاهای باز، بازسازی شده است و نهایتاً با حضور ارباب هرمز در بنا، پس از توسعه در دو جبهۀ غربی و شرقی، قسمت‌های ستون‌دار داخلی با اجرای جرزهای باربر از هم جدا شده‌اند. این بنا در سال 1384 به شمارۀ 14610 در فهرست آثار ملی به ثبت رسید. هم‌اکنون از این بنای تاریخی زیبا به‌عنوان موزۀ گرافیک ایران، اولین موزۀ طراحی گرافیک در آسیا، استفاده می‌شود. این موزه سالانه میزبان گالری‌های متعددی از آثار هنری هنرمندان گرافیست ایرانی و خارجی است.
بازدید از عمارت ارباب هرمز که در بزرگراه شهید بابایی، خیابان استخر، بلوار استقلال، خیابان توحید، محوطه شمالی پارک پلیس قرار دارد، در روز‌های یکشنبه تا پنجشنبه و ایام غیرتعطیل از ساعت 10 صبح تا 18 امکان‌پذیر است.

مطالب بیشتر