عمارت بادگیر کاخ گلستان تهران

عمارت بادگیر کاخ گلستان تهران

کمتر کسی را در این مرز و بوم می شناسیم که نامی از پایتخت کشور کهن ایران زمین نشنیده باشد و یا گذرش به این شهر نیوفتاده باشد. شهری به بزرگی تاریخ ایران زمین که همواره بزرگی ها دیده و تاریخ ها در نوردیده است. تهران نیز مانند بقیه مناطق و شهرهای ایران دارای مکانها ی تفریحی و جاهای دیدنی بسیار زیبا و جالب است. با روی کار آمدن قاجارها، تهران اهمیتی دو چندان یافت چرا که به عنوان پایتخت سرزمین ایران برگزیده شد. تهرانی که زمانی شبیه یک آبادی بود کم کم رو به ترقی گذاشت و بناهای سلطنتی یکی پس از دیگری در آن قد علم کردند. از میان یادگاری های بر جای مانده از قاجارها، کاخ گلستان تهران، جایگاهی خاص دارد و می توان آن را گل سرسبد جاذبه های تاریخی پایتخت دانست. مجموعه ای از ساختمان های شاهانه که تمام شان جلوه گر هنرهای ایرانی هستند و کمی هم از معماری اروپایی الهام گرفته اند. عمارت بادگیر در کاخ گلستان، میدان ارگ تهران واقع شده‌ که بین سال‌های 1220 و 1224 هجری قمری به دستور فتحعلی شاه قاجار ساخته شده است. بادگیرها برج‌هایی هستند که برای تهویه مطبوع خانه‌ها ساخته می‌شود. بادگیر را همچنین بالای آب‌انبارها و دهانه معدن‌ها برای تهویه بنا می‌کنند. بادگیر یکی از ابداعات مهم در معماری ایرانی و یکی از مشخصه‌های آن است. ساختار بادگیر به گونه‌ای است که به علت ایجاد جریان کم فشار در قسمت سر زیرزمین که معمولاً سرداب-و در اینجا حوضخانه-است، هوا به صورت همرفتی جریان می‌یابد. در عمارت بادگیر کاخ گلستان چهار بادگیر بلند وجود دارد که هر کدام با معرق تزئین شده‌اند و تنها بادگیرهای تزئین‌ شده ایران به شمار می‌آیند. نام عمارت بادگیر برگرفته از بادگیر بلند این ساختمان است و سومین بنا از جهت قدمت در کاخ گلستان محسوب می‌شود. این عمارت در دوره فتحعلی شاه قاجار و به دست معماران ایرانی، حاج میرزا جعفرخان تبریزی و عبدالله خان معمارباشی ساخته شده است. در بین جاهای دیدنی تهران هر گردشگر داخلی و خارجی حتما از کاخ گلستان که تاریخی ترین و نگین کاخ‌های تهران است بازدید می‌کند. یکی از بناهای شاخص این کاخ زیبا عمارت بادگیر است. جه تسمیه نام آن چهار بادگیر است که در چهارگوشه عمارت قد علم کرده‌اند. این عمارت، در نمای جلویی عریض است. وارد عمارت که بشوید از پلکان مرمرین رفت‌ و آمد خواهید کرد و وارد تالار آینه‌کاری بسیار زیبا خواهید شد. از پنجره شیشه‌ کاری شده، باغچه‌های بزرگ مجموعه کاخ گلستان، دیده می‌شود. امروزه کاربری عمارت بادگیر، جز قسمت طبقه بالایی آن که کارایی دیگری جز فضای خود ندارد، قسمت عکاسخانه در طبقه پایین آن است. عکاسخانه، هم در خود مجموعه‌ای از عکس‌های شخصیت‌های قاجاری و مردم و زمانه دوران استفاده کاخ را در خود جای داده است. تالار آیینه‌کاری شده عمارت بادگیر کاخ گلستان ، از جذاب‌ترین بخش‌های کل مجموعه کاخ گلستان است. ظرافت منحصربه‌فرد در این قسمت از عمارت که به شاه‌نشین معروف است، از ویژگی‌های خاص آن است. پلان تالارعمارت بادگیر کاخ گلستان به صورت کلی صلیبی است. بنابر این دو هشتی در دو بخش کناری وجود دارد. ارسی‌های زیبای این تالار، در نوع خود بی‌نظیر است. نه ارسی با شیشه‌های رنگی، جلوه زیبایی به این بخش داده‌اند. ارسی با ویترای‌های کلیسایی تفوات عمده‌ای دارد. ارسی‌ها پنجره‌هایی هستند که رو به بالا باز می‌شوند و لزوماً رنگی نیستند. مرمر، عنصر شاهانه به کار رفته در ساخت نمای درونی تالار است و منبت کاری و گچ‌بری بار هنری باقی قسمت‌های تالار را بر دوش خود قسمت می‌کنند. ستون‌هایی به سبک دوره زندیه نقاشی شده‌اند. زیبایی‌ها حتی به زیر پای شما هم کشیده می‌شود. زیر پایتان، کفپوش معرق هفت‌رنگ با طرح بته‌جقه خودش را کاملاً نشان می‌دهد. لازم به ذکر است که بدانید تاجگذاری ناصرالدین شاه بر تخت طاووس در کاخ گلستان انجام شد، چرا که زمان برگزاری آن در تابستان بود و در صورتی که بادگیرهای عمارت نبودند، میهمانان در گرما هلاک می‌شدند. 

مطالب بیشتر