معبد مهر مراغه

معبد مهر مراغه

معبد مهر مراغه یکی از جاذبه‌های تاریخی شهر مراغه است. این معبد در در 6 کیلومتری مراغه و جنوب روستاي ورجوي مراغه قرار دارد که به گفته کارشناسان بزرگترین معبد زرتشتان در دوره اشکانیان بوده است.

اشکانیان و ساسانیان اعتقاد داشتند مهر در غاري متولد شده که برای همین مراسم آييني اين فرشته را در غارها به جا مي آوردند.

اين بنا از نظر دقت در حجاري از معابد نمونه کشور است که در دوره هاي اسلامي نيز تقدس خود را حفظ كرده ولی متاسفانه هم اكنون ساخت و سازهاي بي رويه در حريم معبد و نفوذ آب هاي سطحي به اين معبد آسيب جدي وارد کرده است.

با وجود اینکه مقالات نسبتا زیادی در خصوص معبد مهر مراغه منتشر شده، اما این معبد همچنان دارای ابعاد نامفهوم و مرموزی است که احتمال می‌رود به‌مرور زمان پرده از راز این بخش‌ها نیز برداشته شود. در همسایگی معبد مهر مراغه گورستانی قرار دارد که مربوط به‌روستای ورجوی است و البته قدمت این گورستان نیز بسیار زیاد است و برخی از سنگ قبر‌های آن حکایت از قرن نهم هجری دارند.

پیشینه تاریخی مهرپرستی

کلمه میترا یا (مهر) به معنی دوستی و محبت است. در گاتها (سروده‌‌هایی که از دیرباز از سخنانِ زرتشت اسپنتمان دانسته می‌شده‌ است) کلمه میترا به معنی عهد و پیمان آمده است. مهر در اوستا از آفریدگان اهورا مزدا بوده، ایزد محافظ عهد و پیمان است و از این رو فرشته فروغ و روشنائی است تا هیچ چیز بر او پوشیده نماند. ماه هفتم و روز شانزدهم هر ماه و یشت دهم اوستا و جشن مهرگان مخصوص اوست. در کتیبه‌های هخامنشی نیز این اسم به املا و تلفظ اوستایی آن، میثر (Mithra) آمده است. در سانسکریت، میترا (Mitra) و در پهلوی، میتر (Mitr) و در پارسی مصطلح امروز، مهر خوانده می شود. «میترا» یعنی خدای نور و خورشید، خدایی که در خورشید جای دارد؛ نه خود خورشید. میترا خداوند آبها و دریاها نیز هست و یکی از صفاتش «اود-دام» به معنی محاصره کننده است . در اساطیر گاهی با نام هایی چون «سورا» یا «ماد» نیز خوانده می شود.آیین مهر بسیار پیش از زرتشت در سرزمین ایران رواج داشته و این آیین به طور بسیار عجیبی  حتی در تفکرات ایرانیان در طول تاریخ اثر گذار بوده و در بعضی از آیین های فرهنگی پس از اسلام نیز در ایران وجو دارد.

مطالب بیشتر