میدان نقش جهان اصفهان

میدان نقش جهان اصفهان | Naqsh-e Jahan Square Isfahan

اصفهان، دنیایی بی پایان از زیبایی ها و چشم اندازهای تاریخی است که هر کدام شان قصه ها و روایت هایی شنیدنی دارند و در طول تاریخ وقایع بسیاری را دیده اند. این آثار، پس از گذر سال ها همچنان پیش روی ما قرار دارند تا گوشه هایی از آنچه بر این سرزمین گذشته است را به نمایش بگذارند و تمام وجودمان را از این همه شکوه و پایداری غرق در لذت کنند. برای همین است که نامش را نصف جهان گذاشته اند تا کسی فراموشش نشود که در میان آغوش گرم این سرزمین کهن، گنجینه ای ارزشمند از هنر و معماری قرار دارد که برای شناخت کاملش سال ها وقت لازم است.  

میدان نقش جهان که به صورت رسمی با عنوان میدان امام شناخته می شود، میدان مرکزی شهر اصفهان است و بخشی از یک مجموعه تاریخی به شمار می رود. آنچه که این میدان را از سایر همتایانش متفاوت جلوه می دهد، شکل مستطیلی آن است که با ظاهر دایره ای یا بیضی شکلِ بسیاری از میادین معمول و رایج، تفاوت دارد. این میدان مستطیلی، طولی برابر ۵۶۰ متر و عرضی برابر ۱۶۰ متر دارد و به عبارت دیگر طول آن با 430 قدم و عرض آن با 160 قدم طی می شود.

برای درک گستردگی و جذابیت این میدان کافیست بدانید که نقش جهان از ميدان سرخ مسكو که یکی  از گسترده ترين و مشهورترین ميدان های جهان است، وسعت بیشتری دارد. ميدان بزرگ و مشهور شهر بروكسل بلژیک نيز با ابعاد ۶۸*۱۱۰ متر، پهنه ای كمتر از یک دهم ميدان نقش جهان را به خود اختصاص داده است. میدان نقش جهان در مقایسه با ميدان كنكورد پاريس، دارای برتریِ تاریخی است و پس از ميدان تيان آنمن (Tiananmen Square) در پكن به عنوان دومين ميدان بزرگ جهان نیز شناخته می شود.

این میدان میزبان تعدادی از آثار تاریخی است و بناهای متعددی را در آغوش خود دارد؛ برای همین است که با بازدید از این میدان با یک تیر چند نشان می زنید و بخش مهمی از گنجینه اصفهان را خواهید دید. جلوه های تاریخی در میدان نقش جهان یکی دو تا نیستند، پس اگر به خوبی آنها را نشناسید، ممکن است تجربیات خاصی را از دست بدهید. 

با ورود به مجموعه نقش جهان، به فضایی متفاوت از شهر وارد می شوید. این میدان در میان خود، حوض بزرگی دارد که زیبایی رقص فواره هایش زبانزد خاص و عام است. گذرگاه های متعدد به شما اجازه می دهند که به راحتی در جای جای میدان حرکت کنید و از تماشای زیبایی های آن لذت ببرید. در دو ضلع این میدان بناهای مذهبی و مساجد قرار دارند و در ضلعی دیگر یک کاخ تماشایی مشاهده می شود. 

ورودی بازار اصفهان نیز از همین میدان است که شما را به دنیایی تاریخی و متفاوت دعوت می کند. دور تا دور میدان، غرفه ها یا مغازه هایی وجود دارند که اجناسی ناب از صنایع دستی را ارایه می دهند و با کالاهای شان چشم شما را به خود خیره می کنند. همه چیز آن قدر شگفت و دیدنی است که فراموش می کنید به درون بناها قدم بگذارید و دوست دارید زمان بیشتری را شاهد این زیبایی ها باشید. شاید به خاطر همین است که نیمکت های سنگی نیز در میدان وجود دارند تا بر روی‌شان بنشینید و برای لحظاتی غرق در جریان زندگی مردمان اصفهان در نقش جهان شوید. 

عملکردهای میدان نقش جهان در طول تاریخ

یکی از نکات جالب توجه درباره نقش جهان، کاربری ها و عملکردهای متنوع آن در طول تاریخ است که از جمله آنها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

1- عملکرد سیاسی به لحاظ استقرار کاخ سلطنتی و برگزاری مراسم تشریفاتی، رژه های نظامی، مراسم تعزیر محکومین و…

2- عملکرد مذهبی به لحاظ وجود دو مسجد و اجرای مراسم و آیین های مذهبی و بر پایی نماز جماعت در زمان هایی که جمعیت نمازگزار بیش از ظرفیت مساجد بوده است.

3- عملکرد تجاری به دلیل وجود دکان ها و قرارگیری در بطن بازار و استقرار چادرهای دستفروشان، ازدحام مردم برای خرید و …

4- عملکرد تفریحی به سبب اجرای مراسم آتش بازی، چوگان بازی، قاپون اندازی، شاطر دوانی، جشنها و اعیاد ملی، بازیگری، خیمه شب بازی، نقالی و بند بازی و …

میدان نقش جهان در تاریخ 15 بهمن 1310 به شماره ۱۰۲ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است. این میدان جزو نخستین آثار ایرانی است که نامش از تاریخ ۴ آبان ماهِ سال ۱۳۵۸ خورشیدی ( ۲۶ اکتبر ۱۹۷۹) با شماره ۱۱۵ در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارد و برای ثبت آن معیارهای زیر مطرح شده است:

 *شاهکاری است که نبوغ و خلاقیت انسانی را نشان می دهد.

* نمونه برجسته‌ای از تعامل بین انسان و محیط زیست است و یا می توان از آن به عنوان نماینده یک فرهنگ یاد کرد.

*به طور مستقیم با رویدادها یا سنت‌های زندگی، افکار و عقاید، آثار هنری یا ادبی مهم جهان، ارتباط دارد.

نقشه گوگل

مطالب بیشتر