گنبد سرخ مراغه

گنبد سرخ مراغه

گنبد سرخ مراغه یکی از جاذبه‌های تاریخی شهر زیبای مراغه است. از ارزشمندترین بناهای دوره سلجوقی (سال 542 هجری قمری) و از نامدارترین بناهای منطقه محسوب می‌شود که مبین شیوه معماری آن دوره است. این گنبد قدیمی ترین مزار از پنج مزار بزرگ موجود در مراغه است که در آذربایجان بیشتر به گنبد قرمز شهرت دارد. در حال حاضر علی رغم وجود کتیبه های خوانا، کسی که در گنبد سرخ دفن شده بر ما ناشناخته است.

براساس اطلاعات مختلفی که تاکنون به‌ دست آمده است و براساس کتیبه‌هایی که در کنار آن وجود دارد، می‌توان دریافت که سال احداث این بنا به سال ۵۴۲ هجری مربوط می‌شود و دستور ساخت آن را نیز عبدالعزیز بی محمود بین سعدیدیم، رئیس آذربایجان داد و فرآيند ساخت آن نیز زیر نظر بنی‌بکر محمد بن بندان بن محسن معمار انجام شده است. گفتنی است که نام بانی این بنا را از کتیبه جبهه شمالی و نام سازنده آن را از کتیبه غربی به‌ دست آورده‌اند. شباهت این بنا به گنبد علویان در همدان که در اواخر دوران سلجوقی ساخته شده است از نظر الگوی ساختاری قابل بیان میباشد . اتفاق عجیبی در تاریخچه این بنا به‌چشم نمی‌خورد هرچند که نیاز به بررسی هایی دارد که رمز و رموز نهفته در این معماری از نظر اثر گذاری و یا به کاربردن بنا جهت گاهشماری شناخته شود، اما رسمی شدن آن مربوط به ۱۵ دی ماه سال ۱۳۱۰ است که باشماره ۱۳۴ به‌ عنوان یک اثر تاریخی ثبت شد.

معماری

اگر چه تقسیم بندی معماری به سبک‌های مختلف در ایران چندان درست نمی باشد ولی در تقسیم بندی معماری ایران به سبک‌های مختلف از نظر پیرنیا با شروع ساخت گنبد کبود، دوران معماری رازی در ایران به‌ پایان رسیده و در واقع این گنبد نقطه عطف و شروعی برای معماری آذری به‌ حساب می‌آید. ساختار این بنا از آجر و کاشی بوده که از این کاشی‌ها برای تزیین آن نیز استفاده شده است. 

مسیر دسترسی

رسیدن به گنبد سرخ مراغه برای افرادی که آشنایی زیادی با این شهر ندارند، کار نسبتا سختی است. برای رسیدن به گنبد سرخ باید به کمربندی جنوبی رفت و سپس از طریق خیابانی که در کنار پمپ بنزین قرار دارد به گنبد مذکور رسید. اما چون تابلو‌های خیابانی برای مسیردهی به گردشگران برای رسیدن به گنبد سرخ وجود ندارند، به‌همین دلیل بهتر است که از مردم محلی میهمان‌نواز این شهر پرس‌و‌جو کنید تا خود را به گنبد سرخ برسانید.

مطالب بیشتر