چشمه های جوشان قیر 

چشمه های جوشان قیر 

شرح

آشنایی با چشمه های جوشان قیر

چشمه های جوشان قیر یکی از جاذبه های منطقه ماماتین در شهرستان رامهرمز است. در منطقه ماماتین، ۱۰ چشمه قیر طبیعی به صورت تنورهای نانوایی وجود دارد که با مصالحی از قبیل قلوه‌سنگ و ملات ساروج در دو طرف یک مسیل کم‌آب قرار گرفته‌اند. هنگامی که این چشمه‌ها فوران می‌کنند در بستر رودخانه قرار می‌گیرند.چشمه های جوشان قیر سیاه رنگ با آب این رودخانه در رامهرمز که «رود زرد» نام دارد، ترکیب می‌شوند و در نهایت زمانی که غلظت نفت و قیر آن کم شد به زمین‌های کشاورزی می‌رسد.

همچنین در امتداد رودخانه در نقاطی که عمق رودخانه به دو متر می‌رسد و غلظت نفت و قیر کمتر است، ماهی‌های زیادی نیز در آب قیرآلود و نفت اندود رودخانه زندگی می‌کنند.در نزدیکی این چشمه‌های قیر، کوره‌هایی وجود دارد که از دوران قدیم به جای مانده‌اند و هنوز کاملا سالم هستند. این کوره‌ها در دوران گذشته مخصوص تفکیک قیر از آب و املاح بوده اند.

داستان تاریخی اسفندیار

در باورهای مردمی و تاریخ اساطیر ایران، «اسفندیار» نماد رویین‌تنی میان ابرقهرمانان ولی با یک نقصان است. داستان اسفندیار در کتاب‌های اساطیری ایران و زرتشت‌نامه اینگونه نقل شده است که «گشتاسب» پدر اسفندیار به واسطه «زرتشت» از «اهورامزدا» چهار چیز را آرزو می‌کند. این چهار آرزو شامل، اول دیدن جایگاه خود در جهان پس از مرگ، دوم گشودن احوال جهان بر او، سوم کارگر نشدن هیچ جنگ‌افزاری بر او و چهارم زندگی جاودان، می‌شدند. زرتشت این چهار آرزوی گشتاسب را به شرط این که یکی را برای خود برگزیند و سه آرزوی دیگر را به دیگران ببخشد، برآورده کرد.

آرزوهای پ

گشتاسب اولین آرزو را برای خود، دومی را برای «جاماسب» وزیر خود، سومی را به اسفندیار پسر خود و آخرین را به «پشوتن» پسر بزرگ خود بخشید.اسفندیار برای رویین تن شدن در آب مقدس شست و شو داده شد، ولی هنگامی که در آب مقدس در حال تطهیر بود، چشمان خود را بست. بدین ترتیب چشم‌هایش رویین نشدند. او بعد از رویین تن شدن در هر نبردی که می‌کرد، پیروز میدان می‌شد.اسفندیار در سفری پرماجرا عزم می‌کند تا خواهران خود «هما» و «به آفرید» را از کشوری بیگانه آزاد سازد. او در این سفر پرمخاطره هفت مرحله را پشت سر می‌گذارد که این هفت مرحله به «هفت خوان اسفندیار» معروف هستند.

در خوان سوم، اسفندیار به ناچار با اژدهایی رو به رو می‌شود. داستان بدین صورت است که اسفندیار در پی رهاسازی خواهران خود خبر اژدهایی مهیب و مخوف را می‌شنود که مانع حرکت سپاهش شده‌اند. سپس او با تدبیر و چاره‌اندیشی نزدیک اژدها می‌شود و شکم آن را می‌درد.بدین‌گونه خونی سیاه از شکم اژدها سرازیر می‌شود. اما داستان نبرد اسفندیار و اژدها در این نقطه به پایان نمی‌رسد. اهالی رامهرمز بر این باور هستند که این اژدها باعث به وجود آمدن چشمه‌های قیر ماماتین شده است.

کاربردها چشمه های جوشان قیر 

در لوح‌های تخت جمشید نیز در چشمه های جوشان قیر دیده می‌شود. برطبق نوشته‌های تاریخی به دست آمده از این لوح‌ها، مردمان آن زمان از قیر این چشمه‌ها برای ساخت ظروف استفاده می‌کردند که ظروفی که در «تپه چغامیش دزفول» کشف شده و قدمت آن به هزاره چهارم پیش از میلاد مسیح می‌رسد، موید این موضوع است و نشان می‌دهد که قیر در بعضی بناهای تاریخی عیلامی هم کاربرد داشته است.

در سال‌های بعد، قیر این چشمه‌ها در صنایع نظامی و روشن کردن خشاب‌ها استفاده می‌شد، ولی اکنون تنها استفاده‌کنندگان از چشمه‌های قیر طبیعی خوزستان، اهالی روستای قالند بهبهان هستند که از آن برای اندود کردن ظروف بزرگ نگهداری نان خشک و همچنین درمان گرفتگی و شکسته‌بندی اعضای بدن استفاده می‌کنند.این چشمه‌های جوشان سیاه رنگ قیر طبیعی که در جوار رودخانه چشم‌انداز بسیار زیبایی و بی‌نظیری را به وجود آورده‌اند، در سال ۱۳۹۰ در فهرست آثار ملی ثبت شده‌اند.می‌توانید در اندیکای مسجد سلیمان و منطقه اوقیلک بهبهان نیز نمونه این چشمه‌های قیر طبیعی را مشاهده کنید، ولی شاید هیچکدام از این چشمه‌ها به اندازه چشمه‌های قیر طبیعی ماماتین دیدنی و جذاب نباشند.

موقعیت هتل