کاخ دلمه باغچه

کاخ دلمه باغچه

شرح

کاخ دلمه باغچه | Dolmabahçe Palace

کاخ دلمه باغچه ، در امتداد ساحل اروپایی تنگه ی بسفر استانبول ترکیه قرار دارد. کاخ دلمه باغچه در ابتدا، در این مکان خلیج کم عمقی وجود داشت که ناوگان عثمانی در آن لنگر می انداخت.بعد از قرن 17 ساحل خاکریزی شد و به باغی زیبا با چندین عمارت به نام مجتمع کاخ آبکنار بشیکتاش تبدیل گشت که در آن سلطان استراحت کرده و از مناظر لذت میبرد. دلمه باغچه در ترکی به معنی "باغ پر شده" میباشد.

در سال 1843 سلطان عبدالمجید اول دستور ساخت یک کاخ جدید و از بین بردن ساختمان های قدیمی را داد و معماران سلطنتی، گارابت و نیکوگس بالیان، کار ساخت بنا را در سال 1856 تمام کردند.

پس از درگذشت عبدالمجید، جانشین او از دلمه باغچه به عنوان کاخ ثانوی استفاده میکرد؛ دلمه باغچه به اقامتگاه زمستانی تبدیل شد در حالیکه کاخ بیلربی اقامتگاه تابستانی بود. پس از سلطنت دو سلطان، خانواده ی امپراتوری با سلطان محمد پنجم به دلمه باغچه نقل مکان کرده و تا زمان اعلان جمهوری در پایان جنگ آزادی در آنجا ماندند. پارلمان تصمیم گرفت از دلمه باغچه به عنوان کاخ ریاست جمهوری استفاده کند و بنابراین زمانی که آتاتورک به استانبول می آمد در این مکان اقامت میکرد و مهمانان خارجی را به حضور می پذیرفت. آتاتورک در تاریخ 10 نوامبر 1938 در کاخ درگذشت و بعدها در سال 1952 دلمه باغچه به موزه تبدیل شد.

بخش های اصلی کاخ

کاخ دلمه باغچه با داشتن بیش از 110000 متر مربع بنا در 250000 متر مربع زمین، قلعه ای چشمگیر بر تنگه ی بسفر است. کاخ از سه بخش اصلی تشکیل شده: آپارتمان های اداری ( Selamlik یا  Mabeyn-i Hümayun)، سرسرای تشریفات ( Muayede Salonu ) و حرمسرای امپراتوری ( Harem-i Hümayun ). سرسرای تشریفات مجلل بین دو بخش دیگر، در مکانی که سلطان مهمانان مهم و سیاستمداران خارجی را به حضور میپذیرفت، ساخته شد.

به غیر از کاخ اصلی، چندین ساختمان دیگر نیز در مجتمع قرار گرفته اند: آشپزخانه های سلطنتی، اتاق های ولیعهد ( Veliaht Dairesi )، پادگان، اصطبل ها، داروخانه، آسیاب آرد، مرغداری ( Kusluk )، تولیدی شیشه، ریخته گری، گیاه خانه ( Fidelik )، گلخانه، کارگاه فرش، برج ساعت و غیره. با گذر سال ها، برخی از ساختمان های کوچکتر تخریب یا ویران شدند. دسترسی به باغ اصلی بخش اداری از طریق دو دروازه ی عظیم ( امروزه، تنها یکی از آنها باز است ) امکان پذیر است؛ دروازه ی خزانه ( Hazine Kapisi ) و دروازه ی امپراتوری ( Saltanat Kapisi ).

مهم ترین بخش کاخ

آپارتمان های اداری از لحاظ عملکرد و شکوه، مهمترین بخش کاخ دلمه باغچه هستند. در ورودی این بخش یک سرسرای بزرگ، یک راه پله ی کریستالی ( نرده ی پلکان ) و عناصر تزئینی دیگری برای تحت تاثیر قرار دادن بازدید کننده ها وجود دارند. دیگر قسمت های تاثیرگذار بخش اداری از این قرارند: چند سرسرای تزئین شده با فرش های هرکه واقع در طبقه ی بالا، لوسترها و شومینه های کریستالی و یک حمام سلطنتی زیبا که با رخام گچی مصری تزئین شده است.

سرسرای تشریفات با داشتن بیشتر از 2000 متر مربع مساحت و سقفی با ارتفاع 36 متر، تالار مربعی بزرگ با ابعادی عظیم است. این سرسرا با یک فرش هرکه بزرگ و یک لوستر کریستالی 4/5 تنی که هدیه ی ملکه ویکتوریا است، تزئین شده است. گالری های طبقات بالایی توسط سفیران خارجی ای که به مراسم مذهبی دعوت میشدند مورد استفاده قرار میگرفت، همچنین در مناسبت های خاص از گالری ها به عنوان جایگاه ارکستر استفاده میشد.

حرمسرا

زنان اجازه ی حضور در این مراسم را نداشتند، بنابراین، بانوان از پنجره های راهروی طویلی که بخش اداری را به حرمسرا متصل میکرد و بالای سرسرای تشریفات قرار داشت نظاره گر مراسم میشدند. هوای گرمی که از سیستم گرمایشی پایین 56 ستون مرتفع وزیده میشد در زمستان سرسرا را گرم میکرد؛ حدودا سه روز طول میکشید که سرسرا قبل از هر مراسمی به خوبی گرم شود.

حرمسرا توسط راهروی طویلی به بخش اداری متصل میشد. برای اطمینان از اینکه هیچکس از این راهرو عبور نمیکند، همواره نگهبانانی از آن محافظت میکردند. ورود هر مردی جز شخص سلطان و خواجه های پیشخدمت به حرمسرا کاملا ممنوع بود. بخش حرمسرا از چندین اتاق، حمام و سرسرا تشکیل شده است. سوئیت های سلطان، اقامتگاه ملکه ی مادر ( والده سلطان )، اتاق های همسران صاحب منصبان، اتاق های سوگلی ها ( Gözde ) و صیغه ها ( Cariye ) و چند اتاق مخصوص آموزش فرزندان کوچک سلطان در حرمسرای کاخ دلمه باغچه واقع شده اند. کاخ ولیعهد دقیقا در کنار حرمسرا قرار دارد.

طراحی کاخ

دلمه باغچه بر فراز دو طبقه ی بالای یک زیرزمین قرار گرفته است. سنگ های محلی و مقداری مرمر در دیوارهای خارجی، آجر در دیوارهای داخلی و چوب پارکت روی زمین ها به کار رفته اند. کاخ دلمه باغچه طراحی ای اروپایی به سبک نئوباروک – سبک سنتی متداول عثمانی در اواسط قرن 19 – دارد. به غیر از پلان کاخ ( پلان سنتی متقارن خانه های ترکی ) و قالیچه های ترکی، حتی اثاثیه ی داخلی کاخ نیز به سبک متداول غربی هستند. الکتریسیته و سیستم گرمایش مرکزی در حدود سال 1910 در کاخ به کار رفتند. کاخ 285 اتاق، 46 سرسرای پذیرش، 6 حمام ترکی و 68 سرویس بهداشتی دارد. بیش از 600 نقاشی رنگ روغن در عمارت وجود دارند. دقیقا بیرون کاخ، مسجد دلمه باغچه ( مسجد بزمی عالم والده سلطان) همزمان با ساخت کاخ و برج ساعت کمی بعد از ساخت کاخ، بنا نهاده شدند.

موقعیت هتل