مدرسه تاریخی علیای فردوس

معرفی مدرسه تاریخی علیای فردوس

شرح

مدرسه تاریخی علیای فردوس

مدرسه علمیه علیا مدرسه‌ ای مربوط به دوره صفویه است که در شهر تاریخی تون و یا همان فردوس امروزی قرار دارد. این مدرسه که دارای ساختار چهار ایوانی و پلان هشت‌ضلعی بوده در دوره صفویه و به دست فردی به نام میرعلی‌ بیک ساخته شده ‌است. از مشخصات بارز معماری این مدرسه تکرار فرم هشت ضلعی در قسمت‌ های مختلف پلان آن است. در حیاط مرکزی بنا نیز گودال باغچه‌ ای هشت ضلعی ایجاد شده که در گذشته آب از یک سو وارد آن و از نقطه دیگر خارج می‌ شده است.

مدرسه علیا دارای چهار ایوان و در سه طرف آن نیز حجره‌ های طلاب ساخته شده است که به سبب معماری زیبای بنا در ایام تعطیلات نوروز و ایام تابستان همواره مورد توجه مسافران و گردشگران قرار گرفته است. مدرسه علیا تا پیش از زمین‌لرزه سال 1347 مورد استفاده طلاب و مدرسان علوم دینی بود‌ ولی امروزه به عنوان اثر تاریخی توسط سازمان میراث فرهنگی نگهداری می‌شود. معماری این مدرسه در نوع خود کم نظیر است. پشت ایوان ورودی، هشتی واقع شده که در ضلع شرقی هشتی محل تدریس به شکل هشت ضلعی و پوشش گنبدی و در ضلع غربی آن، نمازخانه با تزئینات زیبای مقرنس و پوشش گنبدی واقع شده است.

معماری این بنا

الگوی معماری این بنا تداوم معماری دوره تیموری می باشد فضاهای داخلی مدرسه عودتا از دو راهرویی است که در گوشه های مدرسه جا نمایی شده در این مدرسه چهار ایوان چهار طرف و بعد حجره ها در اطراف فرا گرفته وسط حیات مدرسه باغچه های گودال باغچه قرار دارد بالای ساختمان حیات مرکزی حجره هایی دیده می شود که بعضی کلاس درس و بعضی اتاق اقامت طلاب بوده است پوشش آن از آجر و ساروج و کف پوش آجر می باشد دو ورودی دارد یک خروجی و یک ورودی اتاقی در بالای هشتی بنا واقع شده که اتاق مدیر مدرسه بوده است در انتهای راسته بازار شهر فردوس قرار گرفته است.

ایوان ورودی مدرسه تاریخی علیای فردوس به ارتفاع 12 متر بعد از ایوان مسجد جامع، بلندترین بنای تون بوده است. ورود به مدرسه از در چوبی قدیمی، که در این ایوان کار گذاشته شده، صورت می گیرد. در دو طرف در ورودی، دو نشیمن گاه به بلندی یک متر و 20 سانتی متر ساخته شده که با آجر 25×25 سانتی متر تزئین شده است. بنا دقیقا در جهت شمال به جنوب ساخته شده و در مقایسه با بناهای دیگر شهر تون اندکی چرخش دارد. مدرسهٔ علمیه علیای فردوس ، مدرسه حبیبیه نیز نامیده می‌شود. این مدرسه بیش از 225 سال قدمت دارد.

این اثر تاریخی در 14 بهمن 1355 با شماره‌ی ثبت 1321 به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. شهرفردوس در فاصله 345 کیلومتری جنوب مشهد و 195 کیلومتری شمال غربی بیرجند و در مسیر محور اصلی ارتباطی استان های یزد، کرمان، اصفهان، بوشهر، هرمزگان و فارس به مشهد واقع است.

موقعیت هتل